Co jedzą dżdżownice: kalifornijskie i ziemne + co piją i jak karmić

Wyróżnia się około 4000 gatunków dżdżownic. Na szczęście większość z nich ma podobne diety. Dzisiaj skupimy się jednak na podstawowym pokarmie, jaki jest niezbędny do życia tych stworzeń. Sprawdźmy, co jedzą dżdżownice i dlaczego ich dieta jest ważna!

Z tego artykułu dowiesz się:

Co jedzą dżdżownice i jak zdobywają pożywienie.
Co piją dżdżownice i na co wpływa ich dieta.
Ile jedzą dżdżownice i o jakiej porze dnia żerują.

Zobacz też:

Co jedzą dżdżownice?

Dżdżownice jedzą martwą materię roślinną i drobnoustroje z gleby. Preferują także ziemię bogatą w substancje organiczne pochodzące z rozkładających się roślin lub szczątek zwierząt. Dżdżownice jedzą też mikroorganizmy, takie jak bakterie, grzyby, pierwotniaki oraz drobinki mineralne zawarte w glebie.

Co je dżdżownica?

Martwa materia roślinna,
drobnoustroje z gleby,
bakterie,
grzyby,
pierwotniaki,
drobniki mineralne.

Czy dieta dżdżownic kalifornijskich i ziemnych jest taka sama?

Dżdżownice kalifornijskie i ziemne mają podobne diety, które jednak nieznacznie się od siebie różnią. Modyfikacje w ich jadłospisach wynikają z preferencji pokarmowych, a także dostępności pokarmu w odmiennych środowiskach.

Dżdżownica kalifornijska preferuje bogate w materię organiczną środowisko kompostowe, dlatego żywi się głównie odpadami organicznymi. Jej dieta składa się z odpadków kuchennych, takich jak obierki warzyw i owoców, a także z papieru i kartonu.

Z drugiej strony, dżdżownice ziemne częściej występują w glebie i żywią się przede wszystkim liśćmi, mikroorganizmami i drobnoustrojami.

Co piją dżdżownice?

Dżdżownice – podobnie jak inne zwierzęta bezkręgowe – nie piją wody w sposób bezpośrednio. Robaki te nie mają układu oddechowego, który zapewniałby im wymianę gazów z otoczeniem, ani układu krążenia jak u większości innych wielokomórkowych organizmów. Woda jest dla ważna dla ich przetrwania, ale nie są one zdolne do picia. Jak ją zatem pozyskują?

Dżdżownice wchłaniają wodę przez skórę, która musi być stale wilgotna do ich optymalnego funkcjonowania i oddychania. Co więcej, zwierzęta te mogą również pobierać wodę podczas jedzenia gleby, szczególnie w przypadku ziemi o wysokim poziomie wilgotności.

Ile jedzą dżdżownice?

Ilość spożywanego pokarmu przez dżdżownice zależy od różnych czynników, takich jak temperatura, wilgotność, jakość gleby i dostępność pokarmu.

W optymalnych warunkach, dżdżownica każdego dnia może zjadać pokarm równy swojej masie. Oznacza to, że zwierzę tego gatunku ważące gram jest w stanie zjeść gram świeżej materii organicznej w ciągu 24 godzin.

Wartości te mogą się jednak różnić w zależności od warunków środowiska. Przy niskich temperaturach czy też niewystarczającej wilgotności gleby, dżdżownice mogą ograniczyć lub zaprzestać pozyskiwania pokarmu.

Czy można hodować dżdżownice?

Tak, można hodować dżdżownice, co jest dość popularne ze względu na ich korzyści dla środowiska i gleby. Do hodowli najczęściej wykorzystuje się dżdżownice kalifornijskie, które świetnie radzą sobie w warunkach domowych i efektywnie przetwarzają odpady kuchenne na kompost. Zwierzęta te potrzebują jednak odpowiednich warunków, dlatego trzeba o nie zadbać. Jak?

Jak hodować dżdżownice?

Hodowanie dżdżownic opiera się na dostarczaniu im odpowiednich i odżywczych odpadów organicznych. Wybór prawidłowej diety jest ważnym elementem udanej hodowli, ponieważ zdrowie i efektywność dżdżownic zależą właśnie od jakości dostarczanego im pokarmu.

Dieta

Dżdżownice żywią się szerokim zakresem materii organicznej. Do ich ulubionych pokarmów należą: obierki warzyw i owoców, trociny, siano, liście, skórki jajek, fusy z kawy i torebki herbaty. Pamiętaj też, aby pokarm był wilgotny, ale nie mokry.

Karmienie

Hodując dżdżownice, pamiętaj, aby dostosować ilość i częstotliwość karmienia do ich tempa jedzenia. W optymalnych warunkach, dżdżownica może zjeść pokarm równy swojej masie ciała każdego dnia. Zawsze sprawdzaj jednak, czy poprzednia porcja została zjedzona, zanim podasz zwierzęciu kolejną.

Warunki

Warunki hodowli mają kluczowe znaczenie dla zdrowia i rozrodczości dżdżownic. Idealne obejmują wilgotne, ale nie mokre środowisko oraz temperaturę od 15 do 25 stopni Celsjusza. Zbyt wysoka lub niska temperatura może negatywnie wpływać na zdrowie dżdżownic, dlatego trzeba jej skrupulatnie pilnować. Co więcej, skrzynka na kompost musi być przewiewna, aby zapewnić zwierzętom dostęp do tlenu.

Czego nie mogą jeść dżdżownice?

W czasie karmienia dżdżownic należy też unikać niektórych składników, które mogą im zaszkodzić lub utrudnić proces kompostowania. Nie wszystkie odpady organiczne są bezpieczne i odpowiednie dla tych zwierząt. Czego powinieneś unikać?

Produktów mięsnych. Dżdżownice nie potrafią trawić mięsa, ryb lub produktów zawierających duże ilości białka. Pokarm ten może namnażać bakterie, co jest groźne dla tych zwierząt.
Tłustego jedzenia. Tłuszcz zwierzęcy i resztki żywności mogą powodować problemy w trawieniu i zdrowiu dżdżownic. Co więcej, mogą też zakłócać korzystne warunki panujące w kompostowniku.
Owoców cytrusowych i cebuli. Składniki te są zbyt kwasowe, dlatego mogą zakłócić pH środowiska dżdżownic, co negatywnie wpłynie na ich zdrowie.
Produktów mlecznych. Podobnie jak mięso, produkty mleczne mogą przyciągać szkodniki i powodować nieprzyjemny zapach w kompostowniku.
Przypraw. Sól i ostre przyprawy są szkodliwe dla skóry dżdżownic, co może utrudniać im oddychanie.
Tworzyw sztucznych i substancji chemicznych. Materiały te nie są biodegradowalne i mogą być toksyczne dla dżdżownic.

Zobacz też:

Jak dżdżownice naturalnie zdobywają pożywienie?

Dżdżownice zdobywają pożywienie w sposób naturalny, żywiąc się martwą materią organiczną i drobnoustrojami, które znajdą w glebie. W zależności od rodzaju gleby i dostępnego pokarmu, różnego rodzaju dżdżownice mają różne strategie zdobywania pożywienia. Jakie są najczęstsze z nich?

Grzebanie w glebie

Najbardziej podstawowym sposobem zdobywania pożywienia przez dżdżownice jest żerowanie w glebie. Przemierzają one ziemię w poszukiwaniu materii organicznej i wchłaniają do siebie cząsteczki gleby, które następnie przerabiają na składniki odżywcze. W ten sposób nie tylko zdobywają pokarm, ale także przyczyniają się do wspierania struktury gleby.

Aktywne poszukiwanie

Niektóre dżdżownice (np. ziemne) znane są ze swojego zwyczaju przemieszczania się na powierzchni gleby w celu uzyskania pokarmu. Kiedy jest wilgotno i ciemno, wychodzą na powierzchnię i przy użyciu swoich wydłużonych ciał pozyskują liście i inne drobne kawałki materii organicznej, które później przetwarzają na składniki odżywcze dla gleby.

Kopanie tuneli

Inne dżdżownice (np. kompostowe) są bardziej aktywne – kopią pionowe tunele w glebie. Umożliwiają one im dostęp do wielu warstw gleby i zdobywanie pokarmu na różnych głębokościach. Dżdżownice kompostowe są szczególnie skuteczne w przetwarzaniu licznych materiałów organicznych, takich jak odpady kuchenne, na kompost.

Dlaczego dieta dżdżownic jest ważna?

Dieta dżdżownic ma kluczowe znaczenie dla ich zdrowia, rozrodu i efektywności w procesie kompostowania. Prawidłowo dobrane pokarmy pozytywnie wpływają na zdolność dżdżownic do reprodukcji, przyspieszają rozkład materii organicznej i ułatwiają produkcję naturalnego nawozu.

Aspekt	Jak dieta na niego wpływa?
Zdrowie	Dżdżownice muszą spożywać odpowiednią ilość organicznego materiału i mikroorganizmów, aby utrzymać zdrowie i mieć wystarczającą energię do kopania tuneli w glebie. Przyjmowanie składników odżywczych ma bezpośredni wpływ na ich zdrowie i dobrostan.
Reprodukcja	Wystarczająco zróżnicowana dieta sprzyja szybkiemu wzrostowi i reprodukcji dżdżownic. A większa populacja tych zwierząt przyspiesza proces kompostowania.
Wytwarzanie kompostu	Dostarczany pokarm bezpośrednio wpływa na jakość wyprodukowanego kompostu. Jeżeli dżdżownice są karmione zróżnicowanymi i bogatymi w składniki odżywcze odpadami, wykazują lepszą efektywność w produkcji wysokiej jakości kompostu.
Odporność	Zdrowa dieta usprawnia system odpornościowy dżdżownic, dzięki czemu są one bardziej odporne na choroby. Zdrowe zwierzęta lepiej radzą sobie z różnymi stresorami środowiskowymi, takimi jak zmiany temperatury czy wilgotności.

Kiedy jedzą dżdżownice?

Dżdżownice są zwierzętami nocnymi, dlatego preferują żerowanie się pod osłoną nocy. Dzięki temu unikają drapieżników i groźnego światła słonecznego. Zwiększają też swoją aktywność gdy warunki są wilgotne i umiarkowane. W hodowli jednak – gdzie dżdżownice są chronione przed naturalnym światłem słonecznym i drapieżnikami – mogą być karmione o każdej porze dnia.

Jak pora roku wpływa na dietę dżdżownic?

Pora roku ma istotny wpływ na dietę i aktywność dżdżownic. Czynniki takie jak temperatura i dostępność pokarmu zmieniają się w ciągu roku, co oddziałuje na nawyki żywieniowe i zachowanie tych robaków.

Wiosna. Wiosna to pora roku, gdy dżdżownice zaczynają się odradzać. W miarę jak temperatura rośnie, stają się one aktywne i zaczynają spożywać dostępne źródła pokarmu, takie jak obumarłe rośliny z poprzedniego roku.
Lato. Latem, kiedy temperatury zwykle są wysokie, dżdżownice mogą schodzić głębiej w glebę w poszukiwaniu wilgotnego i chłodnego środowiska. Co ciekawe mogą też ograniczyć spożycie pokarmu w przypadku ekstremalnych warunków.
Jesień. Jesień to bogaty okres dla dżdżownic. Liście spadają, a rośliny zamierają, dostarczając obfitego źródła pokarmu tym zwierzętom.
Zima. Zimą, gdy temperatury spadają, dżdżownice stają się mniej aktywne i mogą wpaść w stan odrętwienia. Ich konsumpcja pokarmu jest wtedy minimalna, ponieważ priorytetem staje się przetrwanie, a nie wzrost czy reprodukcja.

Zobacz też:

Podsumowanie

Dżdżownice jedzą głównie martwą materię roślinną, drobnoustroje z gleby, bakterie, grzyby, pierwotniaki oraz drobinki mineralne.
Dżdżownice nie piją wody w sposób bezpośredni – wchłaniają ją przez skórę oraz pozyskują w czasie jedzenia wilgotnej gleby.
Ilość spożywanego pokarmu przez dżdżownice zależy od temperatury, wilgotności, jakości gleby i dostępności jedzenia.
Dżdżownice nie jedzą produktów mięsnych, tłustego jedzenia, owoców cytrusowych cebuli, produktów mlecznych, soli, ostrych przypraw oraz tworzyw sztucznych i substancji chemicznych.
Dieta dżdżownic wpływa na ich zdrowie, rozród, efektywność w procesie kompostowania i odporność.
Dżdżownice są zwierzętami nocnymi – preferują żerowanie pod osłoną nocy – ale w warunkach hodowli mogą być karmione o każdej porze dnia.
Pora roku ma wpływ na dietę i aktywność dżdżownic, ze względu na zmieniające się czynniki takie jak temperatura i dostępność pokarmu.

FAQ

Czy dżdżownice można trzymać jako zwierzęta domowe?

O ile dżdżownice nie są typowymi zwierzętami domowymi, to ich hodowla staje się coraz bardziej popularna, zwłaszcza wśród ogrodników i entuzjastów ekologii. Dżdżownice są łatwe do utrzymania, nie wymagają dużo uwagi, a dodatkowo odgrywają istotną rolę w procesie kompostowania, przekształcając odpady organiczne w wartościowy nawóz.

Hodowla dżdżownic to również doskonała okazja do nauki dla młodych uczniów, którzy mogą obserwować te fascynujące stworzenia i uczyć się o ich znaczeniu dla ekosystemu.

Czy można jeść dżdżownice?

Chociaż dżdżownice są jednym z wielu gatunków robaków stosowanych jako źródło białka w niektórych kulturach, zazwyczaj nie są spożywane przez ludzi. Z racji tego, że żywią się organicznym materiałem z gleby, mogą zawierać toksyny i patogeny.

Czy dżdżownice są szkodliwe dla ogrodu?

Nie, dżdżownice przynoszą nawet wiele korzyści dla ogrodów. Poprzez spożywanie i przetwarzanie organicznego materiału, a następnie wydzielanie go w postaci odchodów, dżdżownice pomagają zmienić glebę w bogatą, żyzną warstwę, która jest idealna do wzrostu roślin.

Czy dżdżownice to pasożyty?

Nie, dżdżownice nie są pasożytami. Są detrytusami, co oznacza, że żywią się martwą materią organiczną, a nie żywymi organizmami. Dżdżownice deszczowe, które są powszechne na wielu terenach, są szczególnie korzystne dla środowiska, ponieważ pomagają w odnawianiu i ulepszaniu gleby.

Skąd dżdżownice biorą białko, skoro nie jedzą mięsa?

Dżdżownice uzyskują białko z materiału organicznego, który spożywają. Obejmuje on zarówno martwą roślinność, jak i mikroorganizmy takie jak bakterie i grzyby, które żyją w glebie. Dżdżownice są zdolne do trawienia tych mikroorganizmów i wykorzystywania ich do produkcji białka.

Czy dżdżownice są gatunkiem zagrożonym?

Dżdżownice nie są globalnie uznane za gatunek zagrożony. W rzeczywistości znajdziesz je na całym świecie, gdziekolwiek panują odpowiednie warunki wilgotności i temperatury. Niemniej jednak lokalne populacje mogą być zagrożone nadmiernym wykorzystywaniem pestycydów, utratą siedlisk oraz zanieczyszczeniem środowiska.

Bibliografia

Abel, C., Powers, K., Gurung, G., & Pellettieri, J. (2022). Defined diets for freshwater planarians. Developmental Dynamics: An Official Publication of the American Association of Anatomists, 251(2), 390–402. https://doi.org/10.1002/dvdy.400

Jumars, P. A., Dorgan, K. M., & Lindsay, S. M. (2015). Diet of worms emended: An update of polychaete feeding guilds. Annual Review of Marine Science, 7, 497–520. https://doi.org/10.1146/annurev-marine-010814-020007

Parolini, M., Ganzaroli, A., & Bacenetti, J. (2020). Earthworm as an alternative protein source in poultry and fish farming: Current applications and future perspectives. The Science of the Total Environment, 734, 139460. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2020.139460

Tedesco, D. E. A., Conti, C., Lovarelli, D., Biazzi, E., & Bacenetti, J. (2019). Bioconversion of fruit and vegetable waste into earthworms as a new protein source: The environmental impact of earthworm meal production. The Science of the Total Environment, 683, 690–698. https://doi.org/10.1016/j.scitotenv.2019.05.226